Ponad 100 lat akademickiego sportu w Gdańsku

Akademicki Związek Sportowy w Gdańsku powstał na przełomie 1921 i 1922 roku przy gdańskiej Technische Hochschule, dzisiejszej Politechnice Gdańskiej. W realiach Wolnego Miasta Gdańska była to jedna z nielicznych polskich organizacji społecznych działających w trudnym okresie germanizacji i narastającego napięcia politycznego.

Dla polskich studentów sport był wtedy czymś więcej niż rywalizacją – był manifestacją polskiej tożsamości i obecności w Gdańsku. Poprzez organizację zawodów sportowych oraz udział w polskich uroczystościach środowisko akademickie budowało wspólnotę i wzmacniało więzi z Polską.

Już w pierwszych latach działalności rozwijano liczne sekcje sportowe, m.in. wioślarską, lekkoatletyczną, tenisową, narciarską, strzelecką, siatkówki, koszykówki, piłki nożnej oraz żeglarską.

Ważnym partnerem AZS była Gedania, największy polski klub sportowy w Wolnym Mieście Gdańsku. Współpraca obu środowisk była wyjątkowa – akademicy korzystali z infrastruktury Gedanii, a wielu zawodników reprezentowało jej barwy w rywalizacji z klubami niemieckimi.

Działalność AZS została przerwana w lutym 1939 roku, kiedy z gdańskich uczelni usunięto wszystkich polskich studentów.

Odbudowa i rozwój

Już w 1946 roku Akademicki Związek Sportowy został reaktywowany na Politechnice Gdańskiej. W kolejnych latach, wraz z rozwojem uczelni wyższych w Trójmieście, powstawały kolejne Kluby Uczelniane AZS.

W 1957 roku utworzono Zarząd Środowiskowy AZS w Gdańsku, który do dziś koordynuje działalność sportową środowiska akademickiego regionu.

Lata pięćdziesiąte i sześćdziesiąte przyniosły dynamiczny rozwój sportu akademickiego oraz pierwsze wielkie sukcesy na arenie krajowej i międzynarodowej.

Wielkie nazwiska gdańskiego AZS

Z gdańskim środowiskiem AZS związanych było wielu wybitnych sportowców, którzy zdobywali medale mistrzostw Polski, Europy, świata i igrzysk olimpijskich.

Do najbardziej znanych należą między innymi:

Jarosława Jóźwiakowska – srebrna medalistka olimpijska w skoku wzwyż (Rzym 1960)

Krystyna Krupa (Malinowska) – dwukrotna brązowa medalistka olimpijska w siatkówce kobiet (Tokio 1964, Meksyk 1968)

Andrzej Grubba – jeden z najwybitniejszych tenisistów stołowych w historii polskiego sportu, zdobywca Pucharu Europy i triumfator Pucharu Świata

Ze środowiska akademickiego żeglarstwa wywodzi się także Krystyna Chojnowska-Liskiewicz, pierwsza kobieta na świecie, która samotnie opłynęła kulę ziemską.

Najważniejsze sukcesy sportowe

Zawodnicy związani z gdańskim AZS zdobyli na przestrzeni lat tysiące medali mistrzostw Polski oraz setki medali w zawodach międzynarodowych.

Do najważniejszych osiągnięć należą m.in.:

• Klubowy Puchar Europy w tenisie stołowym – 1985

• Puchar Świata w tenisie stołowym – 1988

• medale igrzysk olimpijskich w szermierce

• medale mistrzostw świata i igrzysk olimpijskich w wioślarstwie

• liczne sukcesy w pływaniu, lekkoatletyce, siatkówce i wielu innych dyscyplinach

Przez dekady gdański AZS był jedną z najważniejszych kuźni talentów sportowych w Polsce.

AZS Gdańsk dziś

Dziś Akademicki Związek Sportowy w Gdańsku tworzy jedno z największych środowisk sportu akademickiego w Polsce.

W jego strukturach działa kilkanaście klubów uczelnianych, które skupiają tysiące studentów trójmiejskich uczelni. Zawodnicy rywalizują w dziesiątkach sekcji sportowych – zarówno w sporcie wyczynowym, jak i w sporcie powszechnym.

AZS Gdańsk jest również organizatorem wielu wydarzeń sportowych o zasięgu regionalnym, ogólnopolskim i międzynarodowym, w tym:

• Akademickich Mistrzostw Polski

• Pomorskiej Ligi Akademickiej

• licznych zawodów akademickich i studenckich

• wydarzeń sportu powszechnego dla studentów i mieszkańców regionu

Kontynuując ponad stuletnią tradycję, AZS Gdańsk pozostaje ważną częścią życia akademickiego Pomorza oraz jednym z filarów rozwoju sportu studenckiego w Polsce.

Oś czasu AZS Gdańsk

1921–1922
Powstanie Akademickiego Związku Sportowego w Gdańsku przy Technische Hochschule.

1932
Powstanie Akademickiego Związku Morskiego wywodzącego się z sekcji żeglarskiej AZS.

1939
Zawieszenie działalności AZS po usunięciu polskich studentów z gdańskich uczelni.

1946
Reaktywacja AZS na Politechnice Gdańskiej po II wojnie światowej.

1957
Powstanie Zarządu Środowiskowego AZS w Gdańsku.

lata 60.
Pierwsze wielkie sukcesy olimpijskie i międzynarodowe zawodników AZS.

lata 80.–90.
Międzynarodowe sukcesy m.in. w tenisie stołowym, szermierce i wioślarstwie.

XXI wiek
Dynamiczny rozwój sportu akademickiego oraz organizacji wydarzeń sportowych w regionie.